Có hay không một thế hệ bạc nhược?

Có hay không một thế hệ bạc nhược?

Có hay không một thế hệ bạc nhược ở Việt Nam? Câu hỏi này, chắc chắn sẽ có nhiều câu trả lời vì vấn đề thì luôn có hai mặt của nó, có hay không?. Theo tôi là có một thế hệ bạc nhược ở đó. Nếu bạn không bạc nhược thì bạn đang là người giỏi trong câu nói này của thầy Giản Tư Trung “Thế hệ chúng ta có những người giỏi, nhưng chúng ta chưa có một thế hệ giỏi”.

Tôi từng được Cố tôi dạy câu này của Mạnh Tử “Trong gia đình mà người trung () chẳng dạy dỗ kẻ bất trung, người tài chẳng trông nom kẻ bất tài, thì kẻ hay, người dở cũng chả khác nhau mấy.”
(
) Trung : Đứng đắn, công minh, người hay và giỏi

Có Những Con Cua Việt Nam Đang Tồn Tại

Tôi từng nghe, câu chuyện về một bác thợ câu cua, ông để những con cua Nhật Bản trong một cái xô có nắp, và những con cua Việt Nam trong một cái xô không nắp. Ông nói rằng, nhưng con cua Nhật Bản sẽ xếp lên nhau đến khi có một con cua leo qua được cái xô, và cứ thế. Còn những con cua Việt Nam, hễ có một con cua leo lên, những con cua còn lại sẽ kéo nó xuống. Trong xã hội này, những con cua Việt Nam đang làm thoái trào cả một xã hội đang tiến lên, họ sẵn sàng dìm chết một Flappy Bird vì đơn giản họ không làm được, họ kéo cả một nền nước mắm truyền thống xuống bùn chỉ vì họ cần “tát” vào mặt những thương hiệu nước mắm đang lên, họ sẵn sàng lấy đồng bào miền Trung để đánh bóng tên tuổi cá nhân và sẵn sàng quên đi đúng sai chỉ để thoải cơn thèm like facebook.

Tôi từng thấy, những người đi qua nhau chỉ vì chai bia chứ không vì quyển sách, một xã hội uống bia nhiều hơn đọc sách. Những con cua đang sống cùng chất gây nghiện để chấp nhận kẹt xe hằng ngay, lướt qua nhau để rồi một ngày ra đi vì ung thư và tai nạn.

Tôi thấy

Tôi thấy, ở xã hội này, có những người vest đen đi rao giảng đạo đức, những kẻ tiến sĩ ngáo facebook đến lạ, thăng đường “chém” về những điều họ chưa hiểu rõ. Tôi thấy những anh hùng đa cấp, tôi thấy những quyển sách thị trường, tôi thấy những sinh viên không nhìn thấy tương lai của mình.

Tôi thấy, ở đất nước đó, những người dân của đất nước đó mắn chưởi người dân đất nước tôi, tôi thấy người dân nước tôi lừa gạt người dân nước tôi bằng lương 2 ngàn đô/tháng ở đất nước đó. Tôi thấy người dân nước tôi kêu gào quốc tang một người ngoại quốc, nhưng có biết người ngoại quốc đó có ơn với đất nước này. Tôi thấy, người dân nước tôi bạc nhược và cả vô ơn.

Tôi thấy, dân nước tôi, không, tôi thấy những con bò nước tôi, hay chính xác là những con người ăn nhờ ở đậu ở đất nước này, họ chỉ sống, đúng là họ chỉ tồn tại và không biết ngày mai.

Tôi thấy, hận thù hơn 40 năm qua không quên đi được, tôi thấy một người làm trò trên sự hòa giải, tôi cũng thấy những cô gái chỉ nhìn anh cảnh sát đẹp trai hơn là những người đồng bào xa xứ.

Tôi thấy, đất nước tôi, những người lớn xác nhưng chưa trưởng thành, tôi thấy những người trẻ vấn bán mình vào game, vẫn đam mê chụp ảnh check in mà quên đi những người bạn.

Tôi thấy, ở xứ tôi, những đứa trẻ lớn lên bên những dòng sông đang chết, những đứa trẻ viết nhạc dựa trên quá khứ đã qua. Bám ảo tưởng mà sống, đó là những gì tôi thấy

Tôi thấy, trên tivi xứ tôi, là những bài nhạc ru ngủ, tôi thấy những vở hài nhảm, tôi thấy những người làm nghệ thuật chết đi từng ngày, tôi thấy, có một thế hệ đã đi qua.

Tôi biết, lỗi ở truyền thông, lỗi ở chính phủ, lỗi ở giáo dục, lỗi ở đất nước này…

Những bạn tôi ơi, có phải lỗi của bạn đã không đọc sách đêm qua, không viết thêm vài dòng, lờ đi mà sống, mặc đời chảy trôi?

Nhưng bạn tôi ơi, hận thù 40 năm, sao không bỏ đi những đau thương, cái đất nước này cần là giải pháp và hòa hợp?

Nhưng bạn tôi ơi, 2000 đô một tháng, là giấc mơ, nhưng ai cấm bạn mơ?

Nhưng bạn tôi ơi, sao không cố gắng học hành, ngày đêm rèn luyện để ngày mai, bạn có giá hơn?

Nhưng bạn tôi ơi, bạn có dám bỏ đi hận thù để vươn lên, quên đi quá khứ để bước tiếp?

Nhưng bạn tôi ơi, hãy là con cua Nhật Bản, chứ đừng làm con sên Việt Nam?

 

 “Thế hệ tôi, ba chục đã quá già

Và bốn chục, thế là đời chấm hết

Không ghế để ngồi, thì thôi, ngồi bệt

Mối lo hàng ngày là tiền trong tài khoản có tăng lên?

Thứ đắt nhất bây giờ là từng lạng NIỀM TIN

Thứ rẻ nhất, lại là LỜI HỨA

Sự dễ dãi đớn hèn khuyến mại đến từng khe cửa

Có ngại gì mà không phản bội nhau?

Không, tôi không đại diện thế hệ mình đâu!”

– Thế Hệ Tôi – Gia Hiền

Năm mới, người Việt Nam có tập tục chúc mừng năm mới, có người trao yêu thương bằng những phong bao lì xì đỏ với nhiều tài lộc, người thì trao nhiều tình cảm qua những cái ôm. Giao thừa, tôi tặng cho những người bạn của tôi một bài thơ như một gáo nước lạnh tạt thẳng vào mặt những người trẻ bị thế hệ đi trước mình nhận xét là “nhạt nhẽo” chẳng có khát vọng, chậm rụt trong tiếp cận với thế giới, một thế hệ vứt đi đúng nghĩa. Khi tôi đăng tải bài thơ này, có một số người đã có những phản bác, tranh luận khá dữ dội về quan điểm của bài thơ này. Những người bạn đó, cũng đã nói đúng. Họ là những người “dữ dội” trong một thế hệ “nhạt nhẽo” như lời của thầy Giản Tư Trung đã từng nói “thế hệ chúng ta có những người giỏi, nhưng chúng ta chưa có một thế hệ giỏi”.

Thế hệ trẻ đầy nhạt nhẽo khi đắm mình vào mớ tiểu thuyết ba xu, các bài hit thị trường, những vần thơ nhãm trên mạng hay những quyển sách làm giàu không hề có làm mà muốn giàu. Thế hệ trẻ đầy nhạt nhẽo đó, tôi gọi là thế hệ tôi, thế hệ của người trẻ như tôi, và tôi không phải đại điện cho thế hệ này, tôi là một phần của thế hệ chỉ biết làm TÔI khi không có những khát vọng, hoài bão của những người trẻ. Sống trên thế giới gần 20 năm tuổi đời mà không có được 5 năm tuổi trẻ, sống trên trái đất mà không phải là người trái đất, chẳng biết bỏ đi những xiến xích để trở thành người tự do.

Trên những trang mạng, thông tin hằng ngày, nhan nhãn thấy những bài viết, những dòng tin về một thế hệ “cướp, giết, hiếp” vì những nhu cầu, cám dỗ đớn hèn. Những người trẻ bán thời gian của mình quá rẽ cho những công việc “công nhật”, “tạp nham”.

Tôi không phán xét các công việc đó là thấp kém nhưng trong thực tế tại các làng quê Việt Nam việc các bậc phụ huynh không cho phép con mình tiếp tục đi học, thay vào đó để con em mình đi vào các công xưởng để lấy 100-200 đô mỗi tháng. Một đất nước, một quốc gia đang phát triển, tỷ lệ dân số đang “Vàng” như thế mà sử dụng lãng phí một cách ngu xuẫn để rồi khi thời kì khi mà độ tuổi lao động chiếm hơn 60% dân số qua đi rồi, những người già hôm nay mới thấy tiết vì đã dạy con trẻ mình bán đi tuổi trẻ của họ quá rẻ như thế.

Tại sao, tôi lại quy trách nhiệm cho những người già. Vì đơn giản, người trẻ Anh Quốc đã bị người già “Xỏ mũi” trong vụ Brexit. Người già Mỹ chỉ biết “tiết núi” vì “cơm áo gạo tiền, xôi thịt, thực dụng” ngày từ ngày trẻ. Rồi để con em mình, trả một phần nợ đó, hướng chúng đến với một thế giới của chủ nghĩa tiêu dùng rồi để bọn trẻ bơ vơ khi bước chân ra đường với một cái thẻ tín dụng và chẳng cho chúng gì ngoài chiếc thẻ nợ mà bọn trẻ cả đời.

Ở Việt Nam, bọn trẻ đã được dạy “Rừng vàng, biển bạc, đất phì nhiều”, nhồi vào não tư duy của người chiến thắng trong những bài học để rồi bọn trẻ không có ý chí vươn lên. Tự giáo dục, học tập chỉ là nghĩa vụ để được gia đình “nuôi cơm” và mất đi định hướng “để em chẳng biết sống thế nào”. Để rồi một ngày, tôi hỏi bạn tôi “Học để làm gì” thì “Học để có tiền sống ở Sài Gòn, không thì về Quê”. Tôi đành bó tay, cuộc sống chỉ từ cấp 1, lên cấp 2, cố gắng lên cấp 3, vào đại học bằng tiền của Gia định thử hỏi, thế hệ không đủ sức nuôi mình, thì thế hệ đó có đủ sức làm rườn cột của nước nhà hay không?

Những dòng trên, tôi gọi tên những người già đã quá nhẫn tâm khi không cho người trẻ những kinh nghiệm đi trước, mà chỉ nhét vào đầu chúng những thứ nợ nần, xôi thịt. Tờ giấy trắng, của bọn trẻ đã bị người lớn viết lên bằng những dòng viết của quá khứ, chẳng để người trẻ Sáng Tạo và Tiên Phong.

Tôi thật sự, chẳng hiểu thế hệ trẻ ngày nay đang nghĩ điều gì với cuộc đời của họ?

Cuộc đời của những người trẻ, tôi thấy rất nhiều người sống “wow” khi những chuyến đi phượt của họ để lại rất nhiều hình ảnh đẹp, nhưng đằng sau những khung ảnh đấy là những bãi rác. Những đợt live stream hằng tiếng đồng hồ, chỉ để nhìn một cô gái nào đó xinh xăn hát vu vơ vài ba bài hát nhạt, lệch tông, uống éo trên màn hình. Tôi cũng chẳng hiểu nổi, một thế hệ trẻ ngồi hàng giờ trước máy tính chỉ để chơi gameonline với những màn “cân cả bản đồ”, “cày rank” xuyên màn đêm. Những ngày trẻ, thời gian của con người ta quý lắm, các tỷ phú thời gian lại tiếp tục dùng 3 giờ 40 phút hằng ngày để dùng mạng xã hội, đếm like.

Các trọc phú thời gian cho tôi hỏi, những giờ phút của bạn đang sống, có thể giúp bạn làm được việc trong một doanh nghiệp không? Có thể làm việc với một người nước ngoài không?

Tôi chẳng giỏi, chẳng làm được tích sự gì cho đời, chỉ lang thang và viết nên tôi chỉ cần các bạn trả lời, còn bạn có làm được không thì đó là ở bạn.

Tôi chẳng phán xét.

Người trẻ Việt, không phải là một người dân Việt.

Bạn thức dậy mỗi sáng để làm việc gì?

Đó là một câu hỏi, thông thường tôi thường hỏi những người bạn thân của tôi khi họ đang mất cân bằng trong cuộc sống. Câu trả lời của họ thường là họ thức dậy để làm việc, tự học, để cố gắng từng phút để có thể thực hiện những điều họ mong muốn có trong cuộc sống. Khi hỏi vì sao họ mất cân bằng, họ nói với tôi rằng họ đang đi, vì lòng tham và sức trẻ, họ đã đi quá nhanh, họ đã đánh đổi một cái gì đó, rồi nhìn lại, họ cảm thấy hụt hẩng.

Theo tôi, điều đó là điều đương nhiên và đáng trân trọng.

Mỗi sáng, họ có một điều gì đó để quan tâm, để cố gắng. Mỗi sáng, họ có một lý do để thức dậy phụng sự cuộc đời này. Theo tôi, một buổi sáng phụng sự như thế là một buổi sáng đầy ý nghĩa. Rồi cứ thế, từng ngày, cuộc đời trở nên ý nghĩa.

Mỗi sáng thức dậy, con hổ ở Sa Mạc châu Phi biết nó phải chạy vì nếu không chạy thắng con Linh Dương chạy chậm nhất nó sẽ chết đói.

Mỗi sáng thức dây, con Linh Dương cũng biết nó phải chạy nhanh hơn con hỗ chạy nhanh nhất, nếu không, nó sẽ bị ăn thịt.

Không quan trọng, bạn là hổ hay là Linh Dương, mỗi sáng thức dậy, bạn phải chạy đi.

Vì một số người trẻ, họ thường tự hỏi, thậm chí huyễn hoặc mình sẽ trở thành ai, đi đứng ra sao. Tôi thì không thế, và những người bạn tôi thường hỏi hôm nay họ sẽ làm gì. Chẳng quan tâm nhiều (đương nhiên là có mục tiêu, khát khao và sứ mệnh) đến việc họ sẽ trở thành ai, vì họ tin một điều rằng, cố gắng từng ngày, làm nhiều hơn mỗi ngày, cố gắng sống tốt hơn ngày hôm qua, rằng một ngày sẽ có được thành quả, từ những thành quả đạt được sẽ chứng minh họ có thể làm được việc. Tiếng lành đồn xa, không cần copy hay mô phỏng, họ sẽ trở thành họ và họ tự biến họ từ nothing to something.

Mỗi câu chuyện bắt đầu từ những sự lựa chọn, ngày đó, tôi chẳng khác gì thế hệ nhạt nhẽo ngày hôm nay, tôi đã chọn cho mình một hướng đi riêng, hòa nhập với thế giới, cố gắng từng ngày để trở thành người Trái Đất.
Đáng sợ nhất là không có khát vọng sống hay nói đúng hơn là có một lẽ sống cho riêng mình, để mỗi sáng thức dậy, ta biết ta chạy vì điều gì.
Mỗi buổi sáng thức dậy, tôi cố gắng phụng sự đất nước này, tu chỉnh thân mình để hòa nhập vào thế giới này. Chẳng ngại ngần mà bỏ ngoài tai những câu nói của người đời rằng một con én chẳng làm nên mùa xuân.

Tôi nghỉ rằng, một con én dĩ nhiên không làm nên mùa xuân, người ta có thể giết chết con én, nhưng không thể ngăn cản được mùa xuân.

Một thế hệ có những người người giỏi, nhưng chúng ta chưa có một thế hệ giỏi. Trách nhiệm ở mọi người, từ những người đi trước phải tự làm mới mình để đồng hành cùng những người trẻ, những người nào đã biết dường đi hạy quay lại dìu dắt những người trẻ chưa ra khỏi hang động.

Tất cả phải chạy vì tương lai phía trước, để chúng ta có một thế hệ trẻ đúng nghĩa chứ không phải là tập hợp của những “Đứa bé 30 tuổi”.

 

Lê Trường An

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s